Chế tạo kết cấu thép là một lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác cao, quy trình kiểm soát chặt chẽ và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc đảm bảo đúng tiêu chuẩn không chỉ giúp công trình đặt được độ bền, tính thẩm mỹ mà còn quyết định sự an toàn và hiệu quả trong vận hành lâu dài. Dưới đây là những tiêu chuẩn quan trọng nhất cần được chú trọng trong quá trình chế tạo kết cấu thép.
1. Tiêu chuẩn vật liệu thép
Vật liệu là yếu tố cốt lõi trong bất kỳ sản phẩm kết cấu thép nào. Các tiêu chuẩn quốc tế và trong nước như:
- ASTM (Mỹ): ASTM A36, ASTM A572, ASTM A992… xác định độ bền kéo, độ giãn dài, khả năng hàn của thép.
- JIS (Nhật Bản): JIS G3101, JIS G3106…
- EN (Châu Âu): EN 10025-2, EN 10210…
- TCVN (Việt Nam): TCVN 1651, TCVN 197…
Những tiêu chuẩn này quy định rõ ràng về thành phần hóa học, giới hạn bền kéo, bền chảy, độ dẻo và khả năng chịu tải của thép, đảm bảo tính phù hợp cho từng loại công trình như nhà thép tiền chế, nhà xưởng công nghiệp, nhà cao tầng hay cầu đường.
2. Tiêu chuẩn thiết kế kết cấu thép
Thiết kế là bước đặt nền móng cho toàn bộ quy trình chế tạo. Một bản thiết kế đạt chuẩn cần tuân thủ các tiêu chuẩn sau:
- TCVN 5575:2012: Tiêu chuẩn Việt Nam về thiết kế kết cấu thép.
- AISC (American Institute of Steel Construction): Được sử dụng rộng rãi trong các dự án quốc tế.
- Eurocode 3 (EN 1993): Tiêu chuẩn thiết kế kết cấu thép của Châu Âu.
Các tiêu chuẩn này hướng dẫn cách tính toán tải trọng, liên kết, ổn định kết cấu, kiểm tra ứng suất… giúp đảm bảo sự an toàn và tối ưu hoá chi phí trong thi công.
3. Tiêu chuẩn gia công và hàn kết cấu thép
Gia công và hàn là khâu trực tiếp định hình sản phẩm. Vì vậy, các tiêu chuẩn hàn và gia công cần được tuân thủ nghiêm ngặt:
- AWS D1.1 (Mỹ): Tiêu chuẩn hàn kết cấu thép phổ biến nhất thế giới.
- ISO 3834: Hệ thống quản lý chất lượng trong hàn.
- TCVN 6260, TCVN 5637: Tiêu chuẩn Việt Nam quy định quy trình hàn, kiểm tra mối hàn và đánh giá chất lượng.
Những tiêu chuẩn này quy định rõ về loại điện cực, phương pháp hàn (MIG, MAG, TIG…), yêu cầu tay nghề thợ hàn, kiểm tra không phá huỷ (NDT)... để đảm bảo mối hàn đạt độ bền và tính thẩm mỹ cao.
4. Tiêu chuẩn sơn và bảo vệ bề mặt
Sau gia công và hàn, kết cấu thép cần được xử lý bề mặt để chống ăn mòn, tăng tuổi thọ sử dụng:
- ISO 12944: Tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ chống ăn mòn bằng sơn phủ.
- SSPC (Hoa Kỳ): Hướng dẫn xử lý bề mặt như làm sạch bằng phun cát, sơn chống rỉ, sơn phủ hoàn thiện…
- TCVN 8789:2011: Hướng dẫn thi công và nghiệm thu sơn phủ công nghiệp.
Tuỳ theo điều kiện môi trường (gần biển, trong nhà, công trình ngoài trời…), các lớp sơn được áp dụng khác nhau để đảm bảo kết cấu không bị gỉ sét, nứt nẻ hay xuống cấp.
5. Tiêu chuẩn lắp dựng và nghiệm thu công trình
Việc lắp đặt đúng kỹ thuật là bước cuối cùng, quyết định tính đồng bộ và an toàn:
- TCVN 5308: Về an toàn kỹ thuật trong thi công.
- TCVN 170:2007, TCVN 4091:1985: Về nghiệm thu kết cấu.
- OSHA (Mỹ): Các tiêu chuẩn an toàn khi thi công kết cấu thép ở độ cao.
Việc tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn trong lắp đặt không chỉ đảm bảo an toàn lao động, mà còn giúp công trình đạt đúng tiến độ, vận hành ổn định, bền vững với thời gian.
Trong ngành chế tạo kết cấu thép, chất lượng sản phẩm không chỉ nằm ở thiết bị, tay nghề hay năng lực nhà máy; mà còn được khẳng định qua việc tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật trong từng khâu. Điều này không chỉ thể hiện tính chuyên nghiệp mà còn cam kết về độ an toàn và bền vững cho mọi công trình.