Trong các công trình công nghiệp, nhà xưởng, cầu đường hay các dự án hạ tầng…hiện nay; kết cấu thép đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo độ bền vững, an toàn và tính thẩm mỹ. Để tạo ra những sản phẩm kết cấu thép đạt chuẩn, nhiều yếu tố cần được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu vào cho đến khâu xuất xưởng. Dưới đây là những yếu tố chính ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng kết cấu thép trong sản xuất.
1. Nguyên liệu đầu vào
Chất lượng của kết cấu thép phụ thuộc trước hết vào nguồn nguyên liệu thép được sử dụng:
- Thành phần hóa học và cơ tính của thép (giới hạn chảy, độ bền kéo, độ dẻo…) cần đạt tiêu chuẩn thiết kế.
- Tất cả thép đầu vào phải có chứng chỉ xuất xưởng (MTC – Mill Test Certificate).
- Nguyên liệu cần được bảo quản trong kho đạt chuẩn, tránh bị oxy hóa, gỉ sét hoặc biến dạng.
Một lô thép kém chất lượng hoặc bảo quản sai cách có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và khả năng chịu tải của toàn bộ công trình.
2. Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật
Thiết kế là nền tảng quan trọng trước khi bước vào sản xuất:
- Bản vẽ phải chi tiết, chính xác, tuân thủ các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) hoặc quốc tế (AISC, JIS, EN).
- Kỹ sư thiết kế cần đưa ra giải pháp kết cấu tối ưu, hạn chế mối hàn phức tạp hoặc chi tiết khó gia công.
- Tính toán tải trọng, ứng suất và liên kết cần khoa học, tránh phát sinh sai sót trong quá trình chế tạo và thi công.
Một thiết kế tối ưu giúp tiết kiệm chi phí sản xuất và đảm bảo tính an toàn – hiệu quả lâu dài của công trình.
3. Quy trình gia công - chế tạo
Quy trình sản xuất kết cấu thép thường bao gồm các công đoạn: cắt, hàn, khoan, lắp ráp, làm sạch bề mặt, sơn phủ.
- Máy móc, thiết bị hiện đại như cắt CNC, máy hàn tự động, dây chuyền phun bi làm sạch bề mặt sẽ giúp sản phẩm chính xác và đồng đều.
- Mối hàn phải được thực hiện đúng kỹ thuật, hạn chế rỗ khí, nứt, không ngấu.
- Công đoạn sơn phủ (sơn chống gỉ, mạ kẽm nhúng nóng…) ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn, đặc biệt với công trình ngoài trời hoặc gần biển.
Nếu bất kỳ công đoạn nào bị bỏ qua hoặc làm qua loa, chất lượng kết cấu thép sẽ bị giảm sút đáng kể.
4. Tay nghề và kinh nghiệm của nhân sự
Dù công nghệ hiện đại đến đâu, tay nghề công nhân và kỹ sư vẫn là yếu tố quyết định:
- Thợ hàn phải có chứng chỉ, am hiểu quy trình hàn kết cấu.
- Kỹ sư giám sát cần có kinh nghiệm để phát hiện sớm sai sót trong sản xuất.
- Nhân sự được đào tạo bài bản giúp quá trình sản xuất diễn ra ổn định, giảm thiểu chi phí sửa chữa.
Một đội ngũ tay nghề cao không chỉ đảm bảo chất lượng sản phẩm mà còn rút ngắn tiến độ sản xuất.
5. Hệ thống quản lý chất lượng
Một hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ giúp kiểm soát từng khâu trong sản xuất:
- Áp dụng ISO 9001:2015 hoặc các tiêu chuẩn tương đương.
- Kiểm tra nguyên liệu đầu vào (IQC), kiểm tra trong quá trình (PQC) và kiểm tra đầu ra (OQC).
- Có hồ sơ truy xuất nguồn gốc rõ ràng cho từng sản phẩm
Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đảm bảo sản phẩm giao đến khách hàng đạt đúng chất lượng cam kết.
6. Công tác kiểm tra và thử nghiệm
Kết cấu thép trước khi xuất xưởng cần trải qua nhiều bước kiểm tra nghiêm ngặt:
- Kiểm tra kích thước và dung sai theo bản vẽ.
- Kiểm tra mối hàn bằng phương pháp NDT (siêu âm, từ tính…). Thử nghiệm lớp sơn về độ dày, độ bám dính, khả năng chống ăn mòn.
Việc kiểm tra, thử nghiệm giúp phát hiện lỗi ngay từ nhà máy, tránh sự cố trong quá trình lắp dựng ngoài công trường.
7. Bảo quản và vận chuyển sản phẩm
Sau khi sản xuất, kết cấu thép cần được xếp dỡ và lưu kho đúng cách:
- Bảo quản ở nơi khô ráo, có kê đệm tránh tiếp xúc trực tiếp với mặt đất.
- Dùng cẩu trục, xe nâng để bốc dỡ, tránh va đập làm biến dạng cấu kiện.
- Trong quá trình vận chuyển xa, cần chằng buộc chắc chắn để đảm bảo an toàn.
Chất lượng kết cấu thép trong sản xuất không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố đơn lẻ mà là sự tổng hòa của nhiều khâu: từ nguyên liệu, thiết kế, quy trình chế tạo, nhân sự cho đến kiểm soát chất lượng và vận chuyển.