Trong thời gian gần đây, giá xăng dầu liên tục tăng đã tạo áp lực lớn lên hoạt động khai thác thủy sản. Khi chi phí đầu vào ngày càng cao nhưng đầu ra lại thiếu ổn định, nhiều ngư dân rơi vào tình trạng khó khăn và phải cân nhắc việc tiếp tục ra khơi.
Tại nhiều địa phương ven biển như Ninh Bình, Thanh Hóa và các tỉnh phía Nam, không ít tàu cá phải tạm ngừng hoạt động hoặc chỉ ra khơi cầm chừng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí nhiên liệu tăng mạnh, trong khi đây lại là khoản chi lớn nhất trong mỗi chuyến biển.
1. Chi phí tăng cao khiến hiệu quả khai thác giảm
Sau khi sáp nhập, Ninh Bình sở hữu gần 90 km bờ biển cùng khoảng 1.400 tàu cá. Tuy nhiên, trước biến động của giá nhiên liệu, hoạt động khai thác tại đây đang có dấu hiệu chững lại.
Đối với những chuyến đi dài ngày, chi phí nhiên liệu chiếm tỷ lệ rất lớn trong tổng chi phí. Trong nhiều trường hợp, tiền dầu thậm chí còn cao hơn giá trị hải sản đánh bắt được. Điều này khiến không ít chuyến biển gần như không có lợi nhuận, buộc chủ tàu phải tính toán kỹ hoặc tạm dừng hoạt động để tránh thua lỗ kéo dài.
Không chỉ vậy, nguồn cung nhiên liệu đôi lúc còn bị gián đoạn, gây khó khăn cho việc chuẩn bị ra khơi. Một số tàu phải thay đổi kế hoạch hoặc hủy chuyến, làm ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động khai thác.
2. Giá hải sản không tăng tương ứng
Trong khi chi phí liên tục tăng, giá hải sản lại không có sự cải thiện đáng kể. Thậm chí một số mặt hàng còn giảm giá do sức mua yếu và chi phí vận chuyển tăng.
Bên cạnh đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, đặc biệt là các quy định liên quan đến môi trường và sinh vật biển. Điều này khiến việc tiêu thụ trở nên khó khăn hơn, kéo theo giá thu mua trong nước giảm. Sự chênh lệch giữa chi phí và doanh thu đang khiến lợi nhuận của ngư dân ngày càng thu hẹp.
3. Ngư dân vẫn cố gắng duy trì hoạt động
Tại Thanh Hóa, dù chi phí nhiên liệu tăng đáng kể, nhiều ngư dân vẫn tiếp tục ra khơi, đặc biệt trong mùa cá trích. Để giảm chi phí, các tàu nhỏ thường chọn đánh bắt gần bờ.
Một chuyến đi thường bắt đầu từ sáng sớm, với khoảng cách khai thác từ 10 đến 15 hải lý. Trung bình mỗi chuyến mang về khoảng một tạ cá. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận còn lại dao động từ một đến một triệu rưỡi đồng. Dù không cao, đây vẫn là nguồn thu quan trọng giúp ngư dân duy trì cuộc sống.
4. Tăng cường kiểm soát thị trường nhiên liệu
Tại khu vực phía Nam, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh công tác kiểm soát thị trường xăng dầu. Nhiều biện pháp được triển khai nhằm đảm bảo việc kinh doanh diễn ra minh bạch và đúng quy định.
Các đơn vị kinh doanh được yêu cầu niêm yết giá rõ ràng và bán đúng giá, tránh tình trạng tăng giá bất hợp lý hoặc găm hàng. Nhờ đó, nguồn cung nhiên liệu tại một số khu vực đã dần ổn định hơn, góp phần giảm áp lực cho ngư dân.
5. Hướng đến giải pháp bền vững
Theo đánh giá của các chuyên gia, nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhiều tàu cá có thể sẽ phải ngừng hoạt động. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân mà còn tác động đến toàn bộ chuỗi cung ứng thủy sản.
Trước thực tế đó, ngư dân mong muốn có thêm các chính sách hỗ trợ như ổn định giá nhiên liệu, hỗ trợ chi phí hoặc tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phù hợp. Về lâu dài, ngành thủy sản cần hướng đến những giải pháp bền vững hơn như ứng dụng công nghệ, cải tiến phương tiện và tổ chức sản xuất theo mô hình liên kết để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Thủy sản Việt Nam (23/03/2026)